Levent Harman- Hacettepe Üniversitesi (HÜ) Nüfus Etütleri Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Sabahat Tezcan, Türkiye’deki sezaryen ile doğum oranının son 5 yılda 16 puan yükselerek, yüzde 75′in üzerinde artış gösterdiğini belirtti.
Prof. Dr. Tezcan, AA muhabirine yaptığı açıklamada, HÜ Nüfus Etütleri Enstitüsü, Sağlık Bakanlığı Ana Çocuk Sağlığı/Aile Planlaması Genel Müdürlüğü ve Devlet Planlama Teşkilatı işbirliğiyle 5 yılda bir Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması (TNSA) adıyla çalışma yürütüldüğünü anımsattı. Araştırmanın, 2008 yılında yapılan saha çalışmasında 10 bin 525 kişi ve 15-49 yaş arası 7 bin 405 evli kadınla görüşüldüğünü vurgulayan Prof. Dr. Tezcan, ekim-aralık 2008 tarihleri arasında yapılan araştırmada önemli bilgiler elde edildiğini kaydederek, şöyle konuştu:
“Son yıllarda sağlık alanında ciddi gelişmelerin yaşandığı ülkemizde doğumları göz önünde bulundurduğumuz zaman olumsuz bazı gelişmeler de göze çarpıyor. Bunların başında sezaryen ile doğumların artması geliyor. Anne ya da bebek sağlığı tehlikede olmadığı sürece, sezaryen ile doğumun anne ve bebek için zararı var. Bu nedenle bunu hiçbir zaman önermiyoruz.”
Sezaryen ile doğumun tüm dünya ülkelerinde kabul görmemesine rağmen ülkemizde heryıl biraz daha artış gösterdiğini anlatan Prof. Dr. Tezcan, Dünya Sağlık Örgütü tarafından yüzde 12 ile 15 oranında kabul edilen sezaryen ile doğumun, Türkiye’de şu anda yüzde 37 olduğunu ifade etti.
Prof. Dr. Tezcan, sezaryen ile doğumun doktorlar tarafından tavsiye edilmediği halde kadınların isteğine bağlı olarak gerçekleştiğini bildirerek, şunları kaydetti:
“Sezaryen ile doğum oranı, özellikle kentlerde yaşayan öğrenim durumu yüksek kadınlar ile refah düzeyi daha fazla olan ailelerde çok yüksek. Sezaryen ile doğum hızı eğitim ve refah düzeyiyle birlikte artmaktadır. En yüksek eğitim ve refah düzeyinde yüzde 60 veya üzeri olan sezaryen oranı, en düşük eğitim ve refah düzeyinde sezaryenle gerçekleşen doğumların üç katından daha fazladır. Bu çokfazla arzu etmediğimiz bir yöntem. Fakat annelerin doğumdan çekinmesi, birtakım korkularının olması sezaryen ile doğumu tetikliyor.”
Sezaryen ile doğum oranının 5 yıl önce yapılan araştırmada yüzde 21 düzeyinde olduğunu dile getiren Tezcan, “Ülkemizdeki sezaryen ile doğum oranı son 5 yılda 16 puan yükselerek, yüzde 75′in üzerinde bir artış gösterdi. Bunun önüne geçilmesi için bakanlık düzeyinde bir çalışma yapılması gerekiyor” dedi.
Sezaryenle doğum, normal doğuma göre daha fazla. Doktorlar sezaryen yönteminin kolay göründüğünü ancak annenin ameliyat sonrası kendini toparlamakta zorlanabileceğini söylüyor.
Sezaryen sırasında annenin enfeksiyon kapma, anesteziden kaynaklanan problemlerle sağlığının bozulma ve bağırsak yapışıklığı olma riski bulunuyor.
5 ay önce sezaryen olan İkbal Ülker (24), hâlâ sağlığına kavuşamayanlardan. Doğum sırasında acı hissetmediğini, ancak ameliyat sonrası bir hafta boyunca ayağa kalkamadığını söylüyor. Ülker, doğumdan sonra şikâyetlerini söylediği doktorun kendisine, “Bunları yaşaman normal. Çünkü sen ameliyatlısın.” dediğini aktarıyor. Aradan 5 ay geçmesine rağmen hâlâ sağlığına kavuşamadığını belirten Ülker, “Hafif bir üşütmede dahi ameliyat yerimde ağrılar oluyor. Ağır bir şey kaldıramıyorum. Halbuki normal doğum yapan arkadaşlarım kısa sürede sağlığına kavuştu.” diyor.
Fatma Atasoy (29) ise normal doğum yapmış. Atasoy, sezaryenle doğum yapanların aksine 2 gün içinde ayağa kalktığını anlatıyor. Doktorunun doğum zamanı geçtiği için sezaryeni tavsiye ettiğini belirten Atasoy, “Ama aynı gün normal doğum yaptım. İyi ki öyle oldu. Çünkü sezaryeni istemiyordum.” diyerek anne adaylarının bu konuda hassas davranmasını tavsiye ediyor.
Kadın Doğum Uzmanı Op. Dr. Hicran Giriş, mecbur kalmadıkça hastalara sezaryeni tavsiye etmediklerini dile getiriyor. Giriş, sadece anne ve bebeğin sağlığı söz konusu olduğunda sezaryen yapılması gerektiğine dikkat çekerek, şöyle konuşuyor: “Normal doğumun zamanı belli olmadığı için zahmetli ve daha uzun süreli. Sezaryen kolay gibi görünse de sonrasında bazı riskleri var. Çünkü anne ameliyat sırasında enfeksiyon kapabilir. Ateşlenme olabilir. Bağırsak yapışıklığı olabilir. Bazı hastalar da yaşı ilerlediği için hemen sezaryen istiyor. Bu anlayışla normal doğumdan kaçınmaları yanlış. Çünkü daha geçtiğimiz günlerde 44 yaşındaki bir hastaya normal doğum yaptırdık.